Bijwerkingen van geneesmiddelen.

    GeneesmiddelenIn tegenstelling tot de meeste voedingssupplementen hebben geneesmiddelen hebben nu eenmaal bijwerkingen. Bepaalde groepen van mensen hebben een hogere kans om hinder te ondervinden van bijwerkingen van de ingenomen medicijnen. Dat zijn de risicogroepen. Met risicogroepen bedoelen we de patiënten die een grotere gevoeligheid hebben voor deze ongewenste effecten. Als patiënt kan men bijwerkingen van geneesmiddelen melden via de website van het federaal agentschap voor geneesmiddelen en gezondheidsproducten (fagg). 

    Video: melden van bijwerkingen van geneesmiddelen

    Wie zijn de risicogroepen?

    De risicogroepen die een grotere kans hebben op ongewenste effecten van geneesmiddelen zijn:

    • zuigelingen
    • kinderen
    • zwangere vrouwen
    • zogende vrouwen
    • bejaarden

    Daarvoor zijn er uiteenlopende redenen.

    Zuigelingen en kinderen

    BabyBij zuigelingen en kinderen is de filter tussen het circulerende bloed en het hersenweefsle nog niet volledig ontwikkeld. Daardoor kunnen geneesmiddelen in het bloed gemakkelijker overgaan van het bloed naar het hersenweefsel. Daardoor moet men zelfs voorzichtig zijn bij het gebruik van schijnbaar onschuldige geneesmiddelen zoals hoestwerende middelen. Deze middelen kunnen de ademhaling verstoren. Het is dan ook niet aan te raden om op eigen houtje de hoest te proberen stillen bij zuigelingen. 

    Men moet ook rekening houden met het lichaamsgewicht van kinderen. Dit is lager dan bij volwassenen. Het is vooral belangrijk bij kinderen die jonger dan 12 jaar zijn. Er wordt onderscheid gemaakt tussen zuigelingen (van o tot 2 jaar), kleuters (tussen 2 en 6 jaar) en kinderen (tussen 6 en 12-15 jaar). Zo wordt bijvoorbeeld een aangepaste dosis voorgeschreven voor het pijn- en koortswerend middel paracetamol.

    Bij zuigelingen en jonge kinderen werkt de lever nog niet voor de volle 100%. De intensiteit waarmee geneesmiddelen afgebroken worden is niet dezelfde als bij volwassenen. Om een voorbeeld te geven: het diarreemiddel Imodium is voor kinderen die jonger zijn dan 7 jaar enkel op voorschrift verkrijgbaar.

    Zwangere- en zogende vrouwen

    Vrouw die zwanger is met strik rond de buikZowat alle geneesmiddelen passeren bij zwangere vrouwen ook doorheen de placenta. Het is een moeilijke opgave om een waterdichte veronderstelling te maken over de mogelijke schadelijke effecten van geneesmiddelen op de ongeboren vrucht. Proeven op dieren geven onvoldoende zekerheid en het resultaat van experimenten met geïsoleerde cellen kan je niet zomaar doortrekken naar de situatie van een echte zwangerschap. De farmaceutische industrie verzamelen informatie over de afloop van een zwangerschap na occasioneel gebruik van geneesmiddelen. Deze informatie wordt dan verwerkt in een gegevensbank over de mogelijke schadelijke gevolgen of de veiligheid van hun producten.

    Bejaarden

    Oude vrouwAls we ouder worden dan wordt onze situatie meer complex. De kans dat we dan te maken hebben met een of andere kwaal wordt groter. Ook het aantal mogelijke ongevallen gaat in stijgende lijn. En het aantal doosjes, potjes, zalfjes en flesjes in onze huisapotheek wordt steeds maar groter. Alleen al het feit dat we dan meer geneesmiddelen moeten nemen maakt van ouderen risicogevallen.

    Als we ouder worden gaan de nieren minder goed werken. Veel geneesmiddelen worden via de nieren uitgescheiden. Wanneer de verwerking ervan trager verloopt dan blijven de geneesmiddelen langer in ons lichaam. De dokter of de apotheker zal daar rekening mee houden tijdens het bepalen van de dosis. De massa van de lever neemt af. Dus ook de capaciteit om geneesmiddelen te inactiveren en te elimineren. Bij een oudere persoon, die bijvoorbeeld een slaapmiddel inneemt, zal de werking intenser zijn dan bij een jongere mensen. 

    De bloedcirculatie is minder goed door het minder krachtig werken van het hart. Daardoor kan men zich duizelig voelen door het veranderen van positie. Wie midden in de nacht moet opstaan zal sneller struikelen en vallen. Dit is zeker het geval na het innemen van een slaappil. De skeletspieren worden minder krachtig. De gewrichten worden minder soepel. Dit geeft een hoger risico tot vallen en moeilijker of helemaal niet meer terug kunnen opstaan.

    De bewegingen van de slokdarm zijn minder intens dan bij jongere mensen. Sommige geneesmiddelen kunnen zich aan de slokdarm vasthechten en zijn zelfs in staat om zich door de slokdarm heen te boren. Dat veroorzaakt 'perforaties' met gevaarlijke bloedingen. Bij elk geneesmiddel dat men inneemt dient men water te drinken bij het inslikken. Dat voorkomt dergelijke complicaties.