Nieuw vaccin tegen verschillende hiv-typen

    hivIn Afrika wordt een hiv-vaccin getest dat bescherming biedt tegen de meeste hiv-varianten. Het bestaat uit genbrokjes van de meeste hiv-varianten uit de hele wereld. Ook als het virus muteert en van uiterlijk verandert dan blijft het vaccin werken. Het virus bestaat uit meerdere eiwitten en het afweersysteem leert deze te herkennen.

    Hoe gaat het hiv-virus te werk?

    Antistoffen herkennen de viruseiwitten

    Het hiv-virus is bedekt met een bepaald type eiwit. Dit noemt men het Env-eiwit. Het eiwit zet zich vast op het oppervlak van de cellen die met hiv besmet zijn. Het lichaam herkent het Env-eiwit en maakt antistoffen aan. Het afweersysteem gaat in de aanval en zal het virus en de besmette cellen beginnen doden.

    Het uiterlijk van het viruseiwit verandert

    Het uiterlijk van het Env-eiwit wordt bepaald door een gen. Dit gen is een meester in het muteren. En het muteert snel. Door die mutaties zal het eiwit er anders gaan uitzien. Gevolg: de antistoffen zullen het eiwit niet meer herkennen. Het afweersysteem gaat niet meer in de aanval en laat het virus met rust.

    Het Env-eiwit wordt afgeschermd door suikermoleculen

    Het hiv-virus produceert glycanen. Dat zijn suikermoleculen die op de eiwitten van het virus gaan zitten. De typische kenmerken van het uiterlijk worden daardoor verborgen. De antistoffen van het afweersysteem herkennen het virus niet meer.

    Het virus omhult zich met goede eiwitten

    De cellen van het menselijk lichaam zijn bedekt met bepaalde eiwitten. Zoals het eiwit CD59. Deze eiwitten laten het afweersysteem weten dat het goede cellen zijn. Waardoor deze niet worden aangevallen. Het hiv-virus omhult zich met het eiwit CD59. Daardoor wordt het virus onzichtbaar voor het afweersysteem.

    Hoe werkt het vaccin?

    Brokjes hiv-gen van over de hele wereld

    Het hiv-virus bestaat uit eiwitten. Het afweersysteem kan daartegen antistoffen vormen. De eiwitten worden gemaakt op basis van het in de virusgenen gecodeerde recept. Onderzoekers gebruiken stukjes van de code voor deze eiwitten uit hiv-stammen van over de hele wereld. 

    Vaccinvirus krijgt kunstgen

    De stukjes worden gevormd tot een mozaïek. Daaruit ontstaat een synthetisch gen. Dit gen wordt in een onschadelijk type virus geplaatst. Het nieuwe samengestelde virus fungeert als vaccin en wordt via een injectie in de proefpersonen aangebracht.

    Het lichaam vormt hiv-eiwitten

    Wanneer het virus binnendringt in de lichaamscellen wordt er door het synthetische gen een mozaïekeiwit geproduceerd. Het bestaat uit stukjes hiv-virus waar het afweersysteem antistoffen tegen vormt.

    Het gemuteerde virus wordt herkend

    De antistoffen, van de personen die een inenting hebben gehad, herkennen verschillende eiwitten van de hiv-variant waar de persoon aan blootstaat. Als het virus één eiwit verandert dan worden de andere eiwitten nog steeds herkend. Het gevolg is dat het afweersysteem nog steeds het virus zal aanvallen.

    Video: medicatie die je beschermd tegen hiv

    Meer info over hiv vind je op de website https://www.seksualiteit.be/soas/leven-met-hiv

     

    Bron: Claus L. (2018). Tijdschrift Wetenschap in Beeld.